"Δεν είναι το μέγεθος των πράξεών μας που έχει σημασία, αλλά η ποσότητα της αγάπης που βάζουμε σε αυτές" Πλάτων

Ο Πλάτανος είναι ένα γραφικό χωριό, περίπου οκτακοσίων κατοίκων που βρίσκεται πολύ κοντά στην Αρχαία Ολυμπία...

Πέμπτη 23 Αυγούστου 2012

Δὸν Κιχώτης



Ἀτσάλινος καὶ σοβαρὸς ἀπάνω στ᾿ ἄλογό του
τὸ ἀχαμνό, τοῦ Θερβαντὲς ὁ ἥρωας περνάει,
καὶ πίσω του, τὸ στωικὸ γαϊδούρι του καβάλα
ὁ ἱπποκόμος του ὁ χοντρὸς ἀγάλια ἀκολουθάει.

Αἰῶνες ποὺ ξεκίνησε κι αἰῶνες ποὺ διαβαίνει
μὲ σφραγισμένα ἐπίσημα, ἑρμητικὰ τὰ χείλια
καὶ μὲ τὰ μάτια ἐκστατικά, τὸ χέρι στὸ κοντάρι,
πηγαίνοντας στὰ γαλανὰ τῆς Χίμαιρας βασίλεια...

Στὸ πέρασμά του ἀπ᾿ τοὺς πλατειοὺς τοῦ κόσμου δρόμους, ὅσοι
τὸν συντυχαίνουν, γιὰ τρελλὸ τὸν παίρνουν, τὸν κοιτᾶνε,
τὸν δείχνει ὁ ἕνας τοῦ ἀλλουνοῦ - κι εἰρωνικὰ γελᾶνε

Ὦ ποιητή! παρόμοια στὸ διάβα σου οἱ κοινοὶ
οἱ ἄνθρωποι χασκαρίζουνε. Ἄσε τους νὰ γελᾶνε:

οἱ Δὸν Κιχῶτες πᾶν μπροστὰ κι οἱ Σάντσοι ἀκολουθᾶνε!

Κώστας Ουράνης

ΕΙΠΑΝ...

Φίλων ο Αλεξανδρεύς (20 π.Χ. – 50 μ.Χ.),  ελληνιστής ιουδαίος φιλόσοφος.

«Το αξίωμα δεν τιμά τον άνθρωπο, αλλά ο άνθρωπος το αξίωμα.»

Η Ολυμπία ταξιδεύει στο Βερολίνο

 
Στις 24 Ιουλίου, στο Νέο Μουσείο Ακροπόλεως, ανακοινώθηκε επισήμως στους Έλληνες δημοσιογράφους δια στόματος του αναπληρωτή υπουργού Πολιτισμού κ. Κων/νου Τζαβάρα η μεγάλη και λαμπρή περιοδική έκθεση αρχαιοτήτων υπό τον τίτλο «ΟΛΥΜΠΙΑ. Μύθος, Λατρεία, Αγώνες», η οποία, στο πλαίσιο των 30 θερινών Ολυμπιακών Αγώνων του Λονδίνου, εγκαινιάζεται  στις 30 Αυγούστου στο Martin-Gropius- Bau  του Βερολίνου και θα διαρκέσει έως τις 7 Ιανουαρίου του 2013.

Το όλον εγχείρημα τελεί υπό την αιγίδα του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας κ.Καρόλου Παπούλια και του Προέδρου της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας κ. Joachim Gauck, και διοργανώνεται με την συνεργασία της Γενικής Δ/σης Αρχαιοτήτων του ΥΠΑΙΘΠΑ, του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού (παράρτημα Βερολίνου), του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου, του Martin-Gropius- Bau και των Συλλογών Αρχαιοτήτων των Κρατικών Μουσείων του Βερολίνου.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στην έκθεση συμμετέχει πρωτίστως η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ολυμπίας και τα Μουσεία της με πρωτοφανές για τα μέχρι σήμερα δεδομένα πλήθος αρχαιοτήτων . Στο σύνολο 564 έργων τέχνης, των οποίων τον προσωρινό δανεισμό ενέκρινε ομόφωνα το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, τα 515 προέρχονται από τα Μουσεία της Ολυμπίας, κυρίως από της αποθήκες της.

Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται και νέα ,αδημοσίευτα ευρήματα προσφάτων ανασκαφικών ερευνών της Εφορείας μας στην ευρύτερη περιοχή του ιερού (μυκηναϊκοί  τάφοι περιοχής Ολυμπίας και ιερό Δήμητρας Χαμύνης, βορείως του σταδίου). Ευρήματα προερχόμενα από το ιερό της Ολυμπίας θα εκτεθούν επίσης από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών και από το Νομισματικό Μουσείο,ενώ δυναμική είναι η συμμετοχή των κρατικών μουσείων του Βερολίνου και άλλων γερμανικών πόλεων καθώς και μεγάλων ευρωπαϊκών μουσείων, όπως το Μουσείο του Λούβρου και τα μουσεία του Βατικανού.

Στόχος της μεγάλης αυτής έκθεσης των 800 και πλέον εκθεμάτων, είναι να προβληθούν τις μέχρι σήμερα γνώσεις μας για το μεγάλο πανελλήνιο ιερό του Διός και για τον αθλητισμό μέσω των αρχαίων και σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων, καθώς διορθώνεται σε τρεις ενότητες: Στην πρώτη, υπό τον γενικό τίτλο Η Ολύμπια και το ιερό της, θα προβληθεί η σημασία του ιερού ως πολιτικού, θρησκευτικού και αθλητικού κέντρου της αρχαιότητος.

Στην δεύτερη θα παρουσιαστούν εκθέματα, μέσω των οποίων θα αναπτυχθεί η ιστορία της ανασκαφικής έρευνας στην Ολυμπία, το αναστηλωτικό έργο και η μεθοδολογική εξέλιξη της επιστημονικής έρευνας, καθώς και η ιστορία των μουσείων της. Η τρίτη ενότητα έχει ως περιεχόμενο τον αθλητισμό στην Ολυμπία και την κοινωνική του σημασία μέσω αρχιτεκτονικών αναθημάτων και πλείστων έργων τέχνης. Εκτός από τα αρχαία αντικείμενα και ανασκαφικά ευρήματα των τελευταίων περίπου 140 ετών, την έκθεση πλαισιώνουν εκμαγεία που γλυπτού διάκοσμου του ναού του Διός, διασήμων αγαλμάτων και αγαλματικών συνθέσεων, καθώς και ψηφιακές αναπαραστάσεις για τους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Την επιμέλεια του επιστημονικού καταλόγου της εκθέσεως είχαν οι: κα Γεωργία Χατζή, Δ/τρια της Ζ΄ΕΠΚΑ, κ.Νίκος Καλτσάς, επίτιμος Δ/ντης του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου Αθηνών, κα. Susanne Bocher, επιμελήτρια του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου του Βερολίνου, ο επίτιμος πρόεδρος του Γερμανικού Αρχ/κου Ινστιτούτου του Βερολίνου καθηγητής κ. Hans Joachim Gehrke και ο καθηγητής κ.Wolf Dieter Heilmeyer επίτιμος διευθυντής των Συλλογών Αρχαιοτήτων των Κρατικών Μουσείων του Βερολίνου.

Τα λήμματα του καταλόγου επιμελήθηκαν αρχαιολόγοι της Ελληνικής Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, ενώ πολλά από εισαγωγικά κείμενα των ενοτήτων του καταλόγου έχουν συγγραφεί από αρχαιολόγους της Ελληνικής Αρχαιολογικής Υπηρεσίας και από καθηγητές ελληνικών Πανεπιστημίων.

Η έκθεση του Βερολίνου αποτελεί καρπό κοπιώδους προετοιμασίας και αγαστής ελληνογερμανικής συνεργασίας ως φυσική ιστορική συνέχεια της συνεργασίας των δυο κρατών από το έτος έναρξης των πρώτων γερμανικών ανασκαφών στην Ολυμπία, το 1875.Η αποστολή των αρχαιοτήτων έχει προ ολίγων μόλις ημερών συντελεσθεί και η έκθεση προετοιμάζεται πυρετωδώς στο  Martin-Gropius- Bau  του Βερολίνου.

Η Εφορεία ευχαριστεί θερμά τους συναδέλφους αρχαιολόγους, σχεδιαστές και συντηρητές που συνέλαβαν με όλες τις δυνάμεις τους στο πρώτο αυτό στάδιο της πορείας της μεγάλης εκθέσεως στο εξωτερικό με τη συγγραφή κειμένων, λημμάτων, την προετοιμασία, συντήρηση και λεπτομερή καταγραφή ασφαλείας των ευρημάτων, την παραστασία και ενδελεχή επιμέλεια σε όλα τα στάδια ελέγχου, κατά τον εγκιβωτισμό μέχρι την τελευταία στιγμή της αναχώρησης των αντικειμένων για το Βερολίνο. Προσδοκούμε ότι εξίσου αποτελεσματικά θα αντιμετωπισθεί και η παρουσίαση της έκθεσης μετά το Βερολίνο, στο Κατάρ, και εν συνεχεία στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο των Αθηνών.

Η Ολυμπία μέσα από εξαιρετικής ποιότητος και σημασίας εκθέματα, θα αποτελέσειμ ακόμη μια φορά τον ιδανικό πρεσβευτή του ολυμπιακού ιδεώδους, του ελληνικού πνεύματος και του ελληνικού πολιτισμού. Με την έκθεση «ΟΛΥΜΠΙΑ. Μύθος- Λατρεία- Αγώνες» η Ελλάδα στέλνει ανεκτίμητο δώρο ιδεών και  αταλάντευτων αξιών στην Ευρώπη και στην παγκόσμια κοινότητα υπογραμμίζοντας ότι ήταν και θα είναι στο διηνεκές η καθέδρα της πεμπτουσίας του ευρωπαϊκού πολιτισμού.
Πηγή: ilialive

Τρίτη 21 Αυγούστου 2012

Λύχνος του Αλλαδίνου


 

Την ανεξήγητη γραφή να λύσω πολεμώ
που σου χαράξαν πειρατές Κινέζοι στις λαγόνες.
Γυμνοί με ξύλινους φαλλούς τριγύρω απ'το λαιμό
μας σπρώχναν προς την θάλασσα με τόξα οι Παταγόνες.

Κόκαλο ρίξε στο σκυλί το μαύρο που αλυχτά
και στείλε την "φιγούρα" μας στον πειρατή ρεγάλο
Πες μου, που βρέθηκε η στεριά στου πέλαου τ'ανοιχτά
και το δεντρί με το πουλί που κρώζει το μεγάλο;

Για το άστρο της ανατολής κινήσαμε μικροί.
Πουλί, πουλάκι στεριανό, θάλασσα δεν σου πρέπει!
Και σε που σε φυτέψαμε, παιδί στο Κονακρί,
με γράμμα συμβουλευτικό της μάνας σου στην τσέπη.

Του ναύτη δώσ' του στην στεριά κρεβάτι και να πιει.
-όλο τον κόσμο γύρισες, μα τίποτα δεν είδες....-
Μες το μετάξι κρύβονταν της Ίντιας οι σκορπιοί
κι έφερνε ο αγέρας της νοτιάς στην πλώρη άμμο κι ακρίδες.

Σημάδι μαύρο απόμεινε κι ας έσπασε ο χαλκάς.
-στην αγορά του Αλιτζεριού δεμένη να σε σύρω-
Και πήδηξ' ο μικρός θεός μια νύχτα, των Ινκάς,
στου Αιγαίου τα γαλανά νερά, δυο μίλια όξω απ' την Σκύρο

Μεσάνυχτα και ταξιδεύεις δίχως πλευρικά!
Σκιάζεσαι μήπως στο γιαλό τα φώτα σε προδίνουν,
μα πρύμα πλώρα μόνη εσύ πατάς στοχαστικά,
κρατώντας στα χεράκια σου τον λύχνο του Αλαδίνου.

 Νίκος Καββαδίας

Κυριακή 19 Αυγούστου 2012

Ενας γέρος


 

Στου καφενείου του βοερού το μέσα μέρος
σκυμένος στο τραπέζι κάθετ' ένας γέρος·
με μιαν εφημερίδα εμπρός του, χωρίς συντροφιά.


Και μες στων άθλιων γηρατειών την καταφρόνεια
σκέπτεται πόσο λίγο χάρηκε τα χρόνια
που είχε και δύναμι, και λόγο, κ' εμορφιά.


Ξέρει που γέρασε πολύ· το νοιώθει, το κυττάζει.
Κ' εν τούτοις ο καιρός που ήταν νέος μοιάζει
σαν χθές. Τι διάστημα μικρό, τι διάστημα μικρό.


Και συλλογιέται η Φρόνησις πώς τον εγέλα·
και πώς την εμπιστεύονταν πάντα - τι τρέλλα! -
την ψεύτρα που έλεγε· «Αύριο. Εχεις πολύν καιρό.»


Θυμάται ορμές που βάσταγε· και πόση
χαρά θυσίαζε. Την άμυαλή του γνώσι
κάθ' ευκαιρία χαμένη τώρα την εμπαίζει.


... Μα απ' το πολύ να σκέπτεται και να θυμάται
ο γέρος εζαλίσθηκε. Κι αποκοιμάται
στου καφενείου ακουμπισμένος το τραπέζι.

Κωνσταντίνος Π. Καβάφης

Ασημένιο μετάλλιο για την Ελλάδα σε διαγωνισμό Αστροφυσικής


    Πέντε στα πέντε πέτυχε φέτος η Ελλάδα στην 6η Διεθνή Ολυμπιάδα Αστρονομίας - Αστροφυσικής, για μαθητές στο Ρίο Ντε Τζανέιρο της Βραζιλίας.
    Η ελληνική αποστολή απέσπασε το πρώτο της ασημένιο, δύο χάλκινα μετάλλια και δύο εύφημες μνείες.
    Το ασημένιο μετάλλιο κέρδισε ο Μάνος Βουρλιώτης από το 26ο Γενικό Λύκειο Αθηνών, ο οποίος είχε συμμετάσχει και στην περσινή αντίστοιχη Ολυμπιάδα, ενώ κατέκτησε χάλκινο μετάλλιο στην πρόσφατη Ολυμπιάδα Φυσικής στο Ταλίν της Εσθονίας.
    Στην Διεθνή Ολυμπιάδα Αστρονομίας-Αστροφυσικής την Ελλάδα εκπροσώπησαν οι μαθητές Κρινιώ Μαρούδα (Λεχαινά Ηλείας), Μάνος Βουρλιώτης (Αθήνα), Πάρης Τζιτζιμπάσης (Δράμα), Θέμης Πράπας (Λάρισα) και Ιωάννα Κούρκουλου (Γλυκά Νερά Αττικής). Οι πέντε μαθητές και μαθήτριες επελέγησαν μετά από εξετάσεις που διοργανώνει κάθε χρόνο η Εταιρεία Αστρονομίας και Διαστήματος Βόλου υπό την αιγίδα του υπουργείου Παιδείας.
    Η ομάδα έκανε συστηματική προετοιμασία στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και την προετοιμασία τους είχαν αναλάβει καθηγητές από το ΑΠΘ και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.

Πηγή:  Pathfinder news

Πέμπτη 16 Αυγούστου 2012

ΕΙΠΑΝ...

Πλάτων (428 π.Χ. – 347 π.Χ.), αθηναίος φιλόσοφος.


«Η αρετή είναι υγεία και ομορφιά κι ευεξία της ψυχής. Η κακία, αντίθετα, αρρώστια κι ασχήμια και ντροπή.»

Θαλής ο Μιλήσιος



Θαλής ο Μιλήσιος

   Ο Θαλής ο Μιλήσιος, (περ 630/635 π.Χ. - 543 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας, ο πρώτος των επτά σοφών της αρχαιότητας, μαθηματικός, φυσικός, αστρονόμος, μηχανικός, μετεωρολόγος και προσωκρατικός φιλόσοφος, ιδρυτής της Μιλησιακής σχολής της φυσικής φιλοσοφίας.
Ήταν γιος του Εξαμύου και της Κλεοβουλίνης, δραστηριοποιήθηκε στις αρχές του 6ου αιώνα π.Χ. στη Μίλητο. Το όνομά του στην καθαρεύουσα είναι περισπώμενο. Στην αρχαία ελληνική απαντάται ως Θαλής, αλλά και Θάλης, γενική του Θάλητος, στην αρχαία ιωνική διάλεκτο Θάλεω, γενική του Θαλού. Ακολούθως δοτική τω Θάλητι, Θαλή και Θαλεί, αιτιατική: Θάλητα, Θαλήν, Θάλην και Θαλή, κλητική: ώ Θαλή. Την βιογραφία του έγραψε ο Διογένης ο Λαέρτιος.

Ιδιωτική ζωή

   Ο Θαλής γεννήθηκε στην Μίλητο γύρω στο 620 π.Χ. Οι ακριβείς ημερομηνίες της γέννησης και του θανάτου του Θαλή δεν είναι γνωστές με ακρίβεια, άλλα προσδιορίζονται από σκόρπιες αναφορές αρχαίων συγγραφέων. Ο Ηρόδοτος μας πληροφορεί πως ο Θαλής πρόβλεψε την έκλειψη Ηλίου του 585 π.Χ. Ο Διογένης Λαέρτιος σημειώνει πως ο Θαλής πέθανε την περίοδο της 58ης Ολυμπιάδας (548-545 π.Χ.) σε ηλικία 78 ετών.

Ο Θαλής πρόβλεψε την ολική έκλειψη Ηλίου του 585 π.Χ.

   Ο Διογένης Λαέρτιος αναφέρει πως οι γονείς του Θαλή ήταν ο Εξαμύης και η Κλεοβουλίνη που κατάγονταν και οι δύο από οικογένειες Φοινίκων αριστοκρατών. Ο Διογένης ο Λαέρτιος συνδέει μάλιστα την καταγωγή τους με τον Κάδμο. Αναφέρει επίσης δύο εναλλακτικές θεωρίες σχετικά με τον γιο του Θαλή, που ονομαζόταν Κύβισθος. Σύμφωνα με την πρώτη θεωρία ο Κύβιστος ήταν γιος του Θαλή, ενώ σύμφωνα με την δεύτερη ήταν ανιψιός του, τον οποίο είχε υιοθετήσει. Κατά τη δεύτερη εκδοχή ο Θαλής δεν είχε παντρευτεί. Η δεύτερη θεωρία ενισχύεται και από την παράδοση που αναφέρεται στον λόγο που δεν παντρεύτηκε ο Θαλής. Σύμφωνα με αυτή την παράδοση η μητέρα του Θαλή τον παρακινούσε να παντρευτεί άλλα αυτός της ανταπαντούσε πως είναι μικρός για γάμο. Όταν πέρασαν τα χρόνια της ανταπαντούσα πως είναι μεγάλος πια για γάμο. Σύμφωνα με άλλη παράδοση που αναφέρει ο Πλούταρχος, όταν επισκέφτηκε ο Σόλωνας τον Θαλή και τον ρώτησε γιατί δεν παντρεύεται να αποκτήσει διάδοχους, αυτός απάντησε από αγάπη για τα παιδιά.
   Μια άλλη παράδοση αναφέρει πως μία υπηρέτρια κορόιδεψε τον Θαλή όταν αυτός παρατηρώντας τον ουρανό έπεσε μέσα σε ένα πηγάδι, λέγοντας του πως μελετά τα ουράνια άλλα αγνοεί τα γήινα.
   Ο Θαλής αναφέρεται σε διάφορες πηγές συνήθως ως καινοτόμος και πρωτοπόρος για την εποχή του. Υπάρχει διαφωνία σχετικά με τα γραπτά του έργα. Άλλοι υποστηρίζουν πως δεν άφησε γραπτά ενώ άλλοι του αποδίδουν κάποια έργα, ανάμεσα τους το Περί ηλιοστασίων και Περί ισημερίας.
   Ορισμένες αναφορές κάνουν λόγο για επιχειρηματικές δραστηριότητες του Θαλή. Ο Αριστοτέλης στα Πολιτικά δίνει μία διαφορετική ερμηνεία για τις οικονομικές δραστηριότητες που ανέπτυξε. Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη οι συμπολίτες του Θαλή αμφισβητούσαν την χρησιμότητα της φιλοσοφίας αφού αυτή δεν σε βοηθάει να πλουτίσεις. Τότε ο Θαλής έχοντας προβλέψει από τις κινήσεις των άστρων ότι αναμένεται χρονιά πολύ καλής σοδιάς νοίκιασε όλα τα ελαιοτριβεία της Μιλήτου. Την επόμενη χρονιά που η κίνηση υπήρξε αυξημένη έγινε πλούσιος και έτσι απέδειξε στους συμπολίτες του πως με τη σοφία μπορεί κανείς να πλουτίσει όμως δεν είναι αυτός ο σκοπός της.

Πολιτική

   Σύμφωνα με τους αρχαίους συγγραφείς ο Θαλής είχε ανάμιξη στην πολιτική. Βρέθηκε στο προσκήνιο σημαντικών γεγονότων που εκτυλίσσονταν στην Μικρά Ασία κατά τη διάρκεια της ζωής του. Ο Ηρόδοτος αναφέρει πως ο Θαλής είχε προβλέψει ένα χρόνο πριν την ακριβή ημερομηνία της έκλειψης Ηλίου που συνέβη το 585 π.Χ. και συνέπεσε με την μάχη του Άλυ ποταμού μεταξύ των Λυδών και των Μήδων.
   Σε έναν μεταγενέστερο πόλεμο των Λυδών εναντίον των Μήδων οι Λυδοί αδυνατούσαν να περάσουν τον ποταμό Άλυ. ο Θαλής, που εκείνο τον καιρό βρισκόταν στο στρατόπεδο των Λυδών, χώρισε το ρεύμα του ποταμού στα δύο κάνοντάς το διαβατό.
   Ο Διογένης ο Λαέρτιος αναφέρει πως ο Θαλής απέτρεψε τους Μιλήσιους να συμμαχήσουν με τον Κροίσο κατά τη διάρκεια του πολέμου του με τον Κύρο, γεγονός που έσωσε την πόλη αφού τελικά νίκησε ο Κύρος.

Θεωρίες

Κοσμολογία

   Ο Θαλής υπήρξε ο πρώτος που προσπάθησε να εξηγήσει τα φυσικά φαινόμενα με βάση φυσικές διαδικασίες. Χαρακτηριστική ήταν η προσπάθεια του να εξηγήσει το φαινόμενο των σεισμών. Σύμφωνα με τον Θαλή η Γη επιπλέει στο νερό και οι σεισμοί προκαλούνται όταν η Γη κλυδωνίζεται από κύματα του νερού.
   Στην κοσμολογία του φιλόσοφου σημαντικό ρόλο παίζει το νερό (ύδωρ). Του αποδίδονται δύο κοσμολογικές απόψεις:
  • Η Γη έχει τη μορφή ενός κυκλικού δίσκου που στηρίζεται στο νερό
  • Το νερό είναι η αρχή των πάντων
   Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη στο (Περί Ουρανού Β 13) ήταν η αρχαιότερη θεωρία που είχε διατυπωθεί και είχε παραδοθεί από τον Θαλή. Τούτη η άποψη φέρει ίχνη των ομηρικών και των ησιόδειων κοσμολογικών αντιλήψεων, ιδιαίτερα της εικόνας του Ωκεανού ποταμού που περιβάλλει την Γη και είναι πηγή όλων των υδάτων. Η ιδέα, όμως ότι κάτω από τη γη υπάρχουν νερά, στρέφει το ενδιαφέρον της έρευνας προς την πλευρά της Βαβυλωνιακής και της Αιγυπτιακής μυθολογίας και υποδεικνύει ως ένα βαθμό μια άμεση επαφή του Θαλή με τις μυθολογίες της Εγγύς Ανατολής.
   Είτε θεωρούσε ότι το νερό εκτός από κοσμογονική αρχή συμμετέχει στη σύσταση του κόσμου είτε όχι, το σημαντικό είναι ότι ο φιλόσοφος αφαιρεί από το νερό τη θεϊκή του ιδιότητα και το αναγνωρίζει μόνον ως φυσικό σώμα.

Θεολογία

   Όπως μας παραδίδει ο Αριστοτέλης στο Περί Ψυχής Α5 και Α3 ο Θαλής πίστευε πως ο κόσμος είναι γεμάτος θεούς (πάντα πλήρη θεών είναι) και ότι η ψυχή είναι κάτι το κινητικό (κινητικόν τι). Πρόκειται ουσιαστικά για μια αρχαϊκή διατύπωση της θεωρίας του υλοζωισμού, σύμφωνα με την οποία ο κόσμος είναι ζωντανός και έμψυχος, γεγονός που πιστοποιείται από την κινητικότητά του. Ο υλοζωισμός στην νεότερη έννοιά του θεωρεί ως δομικό στοιχείο του κόσμου το φυσικό στοιχείο εννοώντας το ως έμβιο, ως οντότητα στην οποία η ύλη και η ενέργεια είναι αδιάσπαστα ενωμένες.

Φυσική

   Ο Θαλής ο Μιλήσιος ανακάλυψε τις τροπές (ηλιοστάσια), το ετερόφωτο της Σελήνης, καθώς και τον ηλεκτρισμό και τον μαγνητισμό, από τις ελκτικές ιδιότητες του ορυκτού μαγνητίτη και του ήλεκτρου (κεχριμπάρι).

Γεωμετρία


Το Θεώρημα του Θαλή. Για το παραπάνω σχήμα ισχύει:
 DE/DC = AE/AC = AD/AB

   Ο Θαλής αναφέρεται ως σπουδαίος γεωμέτρης. Κέρδισε μάλιστα τον θαυμασμό των Αιγυπτίων μετρώντας το ύψος των πυραμίδων, βασιζόμενος στο μήκος της σκιάς τους και της σκιάς μιας ράβδου που έμπηγε στο έδαφος.
   Γνωστό είναι το Θεώρημα του Θαλή που αναφέρει: όταν παράλληλες ευθείες τέμνονται από δύο άλλες ευθείες τότε τα τμήματα μεταξύ των παραλλήλων που ορίζονται στην μια τέμνουσα, είναι ανάλογα ……
   Στον Θαλή αποδίδονται από τους αρχαίου συγγραφείς πέντε ακόμα αποδείξεις γεωμετρικών προτάσεων που είναι οι ακόλουθες:
  1. Η διάμετρος κύκλου διχοτομεί τον κύκλο.
  2. Οι κατά κορυφή γωνίες είναι ίσες.
  3. Οι παρά τη βάση ισοσκελούς τριγώνου γωνίες είναι ίσες.
  4. Αν δυο τρίγωνα έχουν μια πλευρά ίση και τις προσκείμενες σε αυτή γωνίες ίσες, είναι και μεταξύ τους ίσα.
  5. Η εγγεγραμμένη σε ημιπεριφέρεια γωνία είναι ορθή.

Γνωμικά

   Στον Θαλή, όπως και στους υπόλοιπους σοφούς, αποδίδονταν διάσημα γνωμικά της αρχαιότητας. Ορισμένα από τα γνωμικά που αποδίδονται στον Θαλή είναι:
  • «Γνώθι σ' αυτόν»,
  • «Μέτρω χρω»,
  • «πρεσβύτατον των όντων θεός αγέννητον γαρ»,
  • «κάλλιστον κόσμος ποίημα γαρ θεού»,
  • «μέγιστον τόπος άπαντα γαρ χωρεί»,
  • «τάχιστον νους δια παντός γαρ τρέχει»,
  • «σοφώτατον χρόνος ανευρίσκει γαρ πάντα»..                                                                                                                                                                                                          Πηγή: Βικιπαίδεια

Κυριακή 12 Αυγούστου 2012

Η Μάχη της Σελλασίας (222 π.Χ.) - Η πτώση της Σπάρτης





Η μάχη της Σελλασίας πραγματοποιήθηκε το 222 π.Χ. ανάμεσα στους Σπαρτιάτες του Κλεομένη και τους Μακεδόνες του Αντιγόνου Δώσωνα στη Σελλασία της Λακωνίας.


Η μεταρρυθμιστική προσπάθεια του Άγι Δ'

Ο Άγις Δ' ήταν βασιλιάς της Σπάρτης που ανήλθε στο θρόνο της το 245 π.Χ. και ήταν γιος του Ευδαμίδα Β'. Έκανε μεγάλες αλλαγές στο πολιτικό σύστημα της Σπάρτης, αλλά ο συμβασιλέας του, ο Λεωνίδας Β' τον ανέτρεψε στα σχέδιά του και οι αντιπάλοι του ακύρωσαν τις μεταρρυθμίσεις του και τον σκότωσαν.

Η μεταρρυθμιστική προσπάθεια του Κλεομένη Γ'

Ο Κλεομένης Γ΄ ήταν βασιλιάς της Σπάρτης, γιος του Λεωνίδα Β' που ανήλθε στο θρόνο το 235 π.Χ. Έκανε και αυτός μεγάλες μεταρυθμίσεις. Επανένταξε τους νόμους του Λυκούργου, εκπαίδευσε το στρατό του με τα πρότυπα της μακεδονικής φάλαγγας, πρότεινε αναδασμό της γης και απελευθέρωση των ειλώτων. Έτσι οι πολίτες έφτασαν τους 4.000 από τους 700 που ήταν.


Ο πόλεμος με την Αχαϊκή Συμπολιτεία

Ο Κλεομένης με τους νόμους αυτούς προκάλεσε έντονη ανησυχία στις γύρω πόλεις και περισσότερο στην ανερχόμενη Αχαϊκή Συμπολιτεία. Ο Κλεομένης όμως εισέβαλλε στη Μεγαλόπολη και κατάφερε να τη λαφυραγωγήσει και να φύγει ανένόχλητος. Αμέσως μετά κατέλαβε τη Μαντίνεια και έδιωξε τους Αχαιούς. Αργότερα κατευθύνθηκε προς την Τεγέα και τις Φερές για να συγκρουστεί με τους Αχαιούς. Εκείνη τότε την εποχή στρατηγός των Αχαιών ήταν ο Υπερβάτας ο οποίος συγκέντρωσε 5.000 - 6.000 στρατιώτες και συγκρούστηκε με τον Κλεομένη στη Δύμη. Νικητής εξήλθε ο Κλεομένης και οι Αχαιοί του ζήτησαν ειρήνη. Ο Κλεομένης δεχόταν την ειρήνη με όρο να γίνει ο αρχηγός της Αχαϊκής Συμπολιτείας. Οι Αχαιοί δέχτηκαν, αλλά την κρίσιμη ημέρα της συνάντησης των Αχαιών με τον Κλεομένη για την υπογραφή των όρων της συνθήκης ο δεύτερος αρρώστησε. Την ευκαιρία δεν την έχασε ο Άρατος που τότε μετά το θάνατο του Υπέρβατου ήταν στρατηγός της Αχαϊκής Συμπολιτείας. Έτσι προσεταιρίστηκε τους Μακεδόνες που τότε βασιλιάς τους ήταν ο Αντίγονος Γ' ο Δώσων. Ο Αντίγονος τότε έστειλε στην Πελοπόννησο 20.000 πεζούς και 1.400 ιππείς. Μετά από συγκρούσεις στο Άργος, στα Μέγαρα και στη Μεγαλόπολη ο Κλεομένης έχασε τις κτήσεις του εκτός της Σπάρτης.

Πριν τη μάχη

Ο μακεδονικός μαζί με τον αχαϊκό στρατό κατευθύνονταν προς τη Σπάρτη. Οι σπαρτιατικές δυνάμεις που φρουρούσαν τα σύνορα, συναντήθηκαν και αντιπαρατέθηκαν στον αντίπαλο στρατό στην περιοχή της Σελλασίας.

Οι δυνάμεις των Μακεδόνων και των Αχαιών

Ο Αντίγονος Γ΄ Δώσων παρέταξε απέναντι από τους Σπαρτιάτες 27.600 πεζούς και 1.200 ιππείς. Οι Αχαιοί ανάμεσα σε αυτό το στράτευμα παρέταξαν 3.000 πεζούς και 300 ιππείς. Φαίνεται το πρόβλημα της Αχαϊκής Συμπολιτείας να παρατάξει πολλούς πεζούς σε μια μάχη.

Οι δυνάμεις των Σπαρτιατών

Ο Κλεομένης κατάφερε να παρατάξει έναν αριθμό 20.000 οπλιτών και να απελευθερώσει πολλούς δούλους. Ακόμη κατάφερε να πάρει 1.000 μισθοφόρους.

Οι παράταξεις των αντιπάλων

Η παράταξη των Μακεδόνων και των Αχαιών

Οι Μακεδόνες και οι Αχαιοί ήταν απέναντι από το λόφο Εύα. Στο δεξιό άκρο ήταν παρατεταγμένα τμήματα συμμάχων, στο σύνολό τους ψιλοί. Στο κέντρο, είχαν τοποθετηθεί οι Αχαιοί και πίσω το ιππικό τους. Αριστερά είχε ταχθεί ο Αντίγονος επικεφαλής της μακεδονικής φάλαγγας υπό την κάλυψη ελαφρά οπλισμένων.

Η παράταξη των Σπαρτιατών

Η παράταξη του Κλεομένη είχε ταχθεί στο λόφο Εύα. Αριστερά τάχθηκαν οι συμμάχοι και οι περίοικοι υπό τον Ευκλείδα αδερφό και συμβασιλέα του Κλεομένη. Στο δεξιό άκρο βρισκόταν ο ίδιος ο Κλεομένης, αρχηγός των Σπαρτιατών οπλιτών. Στο κέντρο είχαν ταχθεί οι ιππείς, οι ελαφρά οπλισμένοι και οι μισθοφόροι.

Η μάχη

Η μάχη άρχισε με την επίθεση των Μακεδόνων κατά των Σπαρτιατών. Οι Σπαρτιάτες όμως κατάφεραν και απώθησαν τους Μακεδόνες. Όμως οι Μακεδόνες κατάφεραν να διεισδύσουν στην παράταξη των Σπαρτιατών από μια προδοσία ενός αξιωματικού του Κλεομένη, του Δαμοτέλη. Οι Ιλλύριοι και οι Ακαρνάνες σύμμαχοι των Μακεδόνων επιτέθηκαν στο ακάλυπτο άκρο των Σπαρτιατών και τούς πλευροκόπησαν στο λόφο Εύα. Όμως στο δεξιό άκρο, ο Κλεομένης αιφνιδίασε τους αντιπάλους του και ο Αντίγονος σταμάτησε την επίθεσή του στο αριστερό άκρο για να αντιμετωπίσει το δεξιό. Τότε το αριστερό άκρο των Σπαρτιατών υπό τον Ευκλειδα ανασυντάχθηκε και επιτέθηκε και εκείνο κατά των Μακεδόνων. Η μάχη μέχρι τότε ήταν υπέρ των Σπαρτιατών. Ο Φιλοποίμην όμως, ο αρχηγός των Αχαιών, διέταξε την επίθεση των ιππέων στο αριστερό άκρο των Σπαρτιατών. Ο Ευκλείδας δεν κατάφερε να συγκρατήσει την επίθεση των Μακεδόνων ιππέων και οι Σπαρτιάτες υποχώρησαν. Ο Ευκλείδας πολεμούσε απελπισμένα και πέθανε σαν αληθινός Σπαρτιάτης πάνω στη μάχη. Οι νεκροί για τους Σπαρτιάτες ήταν 5.800. Οι αντίπαλοι των Σπαρτιατών, οι Μακεδόνες πρέπει να είχαν 1.000 νεκρούς.

Η σημασία της μάχης

Τη σημασία της μάχης οι Έλληνες την κατάλαβαν πολύ αργότερα με τους Ρωμαίους. Ο Κλεομένης ίσως μπορούσε να ενώσει τους Έλληνες απέναντι στους Ρωμαίους με κυριότερο λόγο τους νόμους του.
Η τοποθεσία της μάχης απείχε περίπου 15 χιλιόμετρα της Σπάρτης και αποτελούσε φυλάκιό της. Σήμερα είναι χωριό με πληθυσμό περίπου 550 κατοίκων.

Βιβλιογραφία :
  1. Πολύβιος. Ιστορίες, ii. 65-70.
  2. Πλούταρχος. Βίοι Παράλληλοι, 27-28.
  3. Παυσανίας. Description of Greece, ii. 9. § 2, 10. § 7, iv. 29. § 9, vii. 7. § 4, viii. 49. § 5.
  4. E. Will. Histoire politique du monde hellénistique or the Political History of the Hellenistic World. Paris, 1075.
  5. Shimron, Benjamin. Late Sparta: The Spartan Revolution, 243-146 B.C. Buffalo: State University of New York (Dept. of Classics), 1972, pgs. 50-55. ISBN 0-930881-01-X

Δευτέρα 6 Αυγούστου 2012

Αισιοδοξία



Aς υποθέσουμε πως δεν έχουμε φτάσει
στο μαύρο αδιέξοδο, στην άβυσσο του νου.
Aς υποθέσουμε πως ήρθανε τα δάση
μ’ αυτοκρατορικήν εξάρτυση πρωινού
θριάμβου, με πουλιά, με το φως τ’ ουρανού
και με τον ήλιον όπου θα τα διαπεράσει.

Aς υποθέσουμε πως είμαστε εκειπέρα,
σε χώρες άγνωστες της Δύσης, του Bορρά·
ενώ πετούμε το παλτό μας στον αέρα,
οι ξένοι βλέπουνε περίεργα, σοβαρά.
Για να μας δεχτεί κάποια λαίδη τρυφερά,
έδιωξε τους υπηρέτες της ολημέρα.

Aς υποθέσουμε πως του καπέλου ο γύρος
άξαφνα εφάρδυνε, μα εστένεψαν, κολλούν
τα παντελόνια μας, και, με του πτερνιστήρος
το πρόσταγμα, χιλιάδες άλογα κινούν.
Πηγαίνουμε -σημαίες στον άνεμο χτυπούν-
ήρωες σταυροφόροι, σωτήρες του Σωτήρος.

Aς υποθέσουμε πως δεν έχουμε φτάσει
από εκατό δρόμους τα όρια της σιγής,
κι ας τραγουδήσουμε, το τραγούδι να μοιάσει
νικητήριο σάλπισμα, ξέσπασμα κραυγής-
τους πυρρούς δαίμονες, στα έγκατα της γης,
και, ψηλά, τους ανθρώπους να διασκεδάσει.

Καρυωτάκης Kώστας
(από τα Ποιήματα και Πεζά, Ερμής 1972)